Идомаи конференция дар донишгоҳ

Рӯзҳои 16-ум ва 17- уми апрели соли 2019 дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ конференсияи илмӣ-назариявии ҳайати профессорон, устодон ва  донишҷӯён, ки бо ибтикори Раёсати илм ва инноватсия дар доираи «Ҳафтаи илм» ва бахшида ба  «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ (2019-2021)» зери унвони «Илму маърифат - омили муҳими рушди ҷомеа» оғоз ёфта, дар 8- бахш, ки  кори худро идома дод.

БОЗТОБИ МАСОИЛИ МУБРАМИ ЗАБОН  ДАР АСАРИ «ЗАБОНИ МИЛЛАТ-ҲАСТИИ МИЛЛАТ»- И ПЕШВОИ МИЛЛАТ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН

Замони истиқлол барои рушди дубораи забони тоҷикӣ замина муҳайё кард, бо ибтикори аҳли зиё кӯшишҳои эҳёи суннатҳои фаромӯшшуда роҳандозӣ гардида, забони тоҷикӣ мақоми давлатӣ касб намуд. Забони адабии замони истиқлол дар паноҳи давлат қарор гирифт. Дар ин давра падидаи нав, яъне раванди дубораи эҳёи наҳзати забон, ба ҳам наздик шудани шохаҳои гӯйишҳои  тоҷикӣ, форсӣ ва дарӣ, табодулу истифодаи истилоҳоту вожагони нави ягона ба мушоҳида мерасад. Зеро диалектикаи рушди ҷомеа бар пояи навгониву тозаҷӯйӣ, баҳрагирӣ ва таъсирпазирӣ устувор буда, истилоҳсозиву офаридани вожагони ифодакунандаи дастовардҳои нави пешрафтаи ҷомеа забонро тавонманд ва доираи истеъмоли онро васеъ мекунад. Ба назар меояд, ки дар замони ҷаҳонишавӣ ва равандҳои пурпечутоби он ин забонҳо дар ҳамбастагӣ дарахти тавонмандеро ба вуҷуд меоранд, ки решаҳои он аз умқи адабиёти классикӣ ғизо гирифта, ба ҳама гуна ҳаводиси олами муосир тобовар хоҳад буд ва ин андешаи қотеъу мантиқии раҳнамунсоз дар меҳвари асари Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Забони миллат-ҳастии миллат» қарор дорад.

Марҳилаҳои таърихии рушди забони тоҷикӣ дар китоби дуюми ин шоҳасар бар мабнои сарчашмаҳои таърихиву бойгонӣ мутобиқи хронология даврабандӣ шуда, боби якум «Забони тоҷикӣ ва санҷиши замон» ном дорад. Он аз фасли «Ҳуҷуми муғул ва оқибатҳои он дар сарнавишти тоҷикон»  ва «Фоҷиаи Утрор», ки баҳонаи ҳамлаи Чингизиён ба давлати Хоразмшоҳиён шудааст, ибтидо мегирад. Дар натиҷаи ҳамлаи қавму қабилаҳои ваҳшию хунхори муғул ҳазорҳо олимону донишмандон кушта, мактабу мадрасаҳо валангор ва марказҳои фарҳангӣ ба хок яксон шуданд. Дар остонаи  ин ҳуҷум забони тоҷикӣ аз равнақ монд, аҳли адаб дарбадар, марказҳои фарҳангӣ пароканда гашт, доираи истифодаи забони муғулӣ ва хати уйғурӣ густариш ёфт. Осори таърихии «Таърихи Ҷаҳонкушой», «Ҷомеъ-ут